بخشی‌نگری در فولاد، مهلک است

به گزارش اخبارفلزات به نقل از وزارت صمت، صنعت فولاد در هفته‌ای که گذشت روزهای عجیبی را پشت‌سر گذاشت؛ از یک‌سو خبری مبنی بر افت قابل‌توجه صادرات فولاد ازسوی شرکت‌های بزرگ فولادساز منتشر شد که در موقعیت کنونی حاکم بر کشور جای تاسف دارد. از سوی دیگر، خبری امیدوارکننده از رشد قیمت فولاد منتشر شد و براساس آن قیمت بلیت و اسلب صادراتی ایران در بازار بین‌المللی به ۳۸۰ دلار به‌ازای هر تن افزایش یافت.

 

کاهش ۴۶ درصدی صادرات

 

در هفته‌ای که گذشت خبری مبنی بر افت ۴۶ درصدی صادرات فولاد شرکت‌های بزرگ فولادی کشور در دوره سه‌ماهه نخست امسال منتشر شد. به‌گزارش انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران، حجم صادرات فولادسازان بزرگ کشور در دوره سه‌ماهه نخست سال ۹۹، با کاهش شدید ۴۶ درصدی نسبت به دوره مشابه سال قبل، به ۹۰۱ هزار و ۱۲۶ تن رسید. در دوره سه‌ماهه نخست سال گذشته، حجم صادرات فولاد کشور، بیش از یک میلیون و ۶۶۰ هزار تن بود. آخرین آمار منتشرشده از صادرات تولیدکنندگان بزرگ فولاد کشور حاکی از این است که صادرات شمش فولادی با کاهش ۳۲ درصدی نسبت به سه ماهه نخست سال ۹۸، به ۶۰۵ هزار و ۷۵۷ تن رسیده است. صادرات اسلب شرکت‌های بزرگ فولادی نیز در سه ماهه نخست امسال، ۲۰۴ هزار و ۴۸۷ تن بوده که نسبت به دوره مشابه سال قبل، کاهش شدید و نگران‌کننده ۶۱ درصدی را نشان می‌دهد. در مجموع در سه ماهه نخست امسال، صادرات فولاد میانی فولادسازان بزرگ کشور، نسبت به دوره مشابه سال قبل، ۴۳ درصد کاهش یافته و به ۸۱۰ هزار و ۲۴۴ تن رسیده است. صادرات محصولات فولادی شرکت‌های بزرگ فولادی کشور که در سه ماهه نخست سال گذشته، بیش از ۲۴۹هزار تن بوده، در سه ماهه نخست امسال با کاهش ۶۴ درصدی به ۹۰ هزار و ۸۸۲ تن رسیده است. گفتنی است انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران در اوایل اردیبهشت در نامه‌ای به وزارت صنعت، معدن و تجارت نسبت به کاهش صادرات فولاد و کاهش درآمدهای ارزی صنعت فولاد اعلام خطر کرده بود. آمارهای منتشرشده در هفته گذشته، صحت برآوردهای پیشین انجمن فولاد را نشان می‌دهد.

امیدوار به رشد قیمت فولاد

خبر خوب هفته گذشته، افزایش قیمت فولاد صادراتی ایران و رسیدن سقف قیمت بلیت و اسلب صادراتی به ۳۸۰ دلار به ازای هر تن بود. این خبر، ارتباط تنگاتنگی با خبر بد هفته دارد: در صورتی که روند نزولی صادرات فولاد کشور معکوس شود و شاهد افزایش صادرات فولاد باشیم، صنعت فولاد و اقتصاد کشور می‌تواند از مواهب افزایش قیمت‌ها در بازارهای صادراتی برخوردار شود.
در هفته گذشته، قیمت بیلت صادراتی ایران، ۱.۱ درصد افزایش یافت و در بازه ۳۷۰ دلار تا ۳۸۰ دلار به ازای هر تن معامله شد. این بالاترین قیمت شمش فولادی صادراتی ایران از هفته آخر اسفند ۹۸ تاکنون است. میانگین هفتگی قیمت اسلب صادراتی ایران نیز با رشد ۱.۳ درصدی به ۳۷۷.۵ دلار به ازای هر تن رسید که بالاترین قیمت در سال ۹۹ است.  قیمت‌های منتشرشده ازسوی متال‌بولتن نشان می‌دهد که قیمت اسلب صادراتی ایران در هفته گذشته، در محدوده ۳۷۵ تا ۳۸۰ دلار به ازای هر تن بوده است. این نخستین‌بار است که در سال جاری، بیلت و اسلب صادراتی ایران در قیمت ۳۸۰ دلار به ازای هر تن معامله می‌شوند.  افزایش قیمت فولاد صادراتی ایران، در حالی که در هفته‌های اخیر نرخ ارز با جهش روبه‌رو شده، خبر خوبی برای اقتصاد ایران به‌شمار می‌رود. در صورتی که صادرات فولاد تسهیل شود و مقررات محدودکننده صادرات کنار گذاشته شود، فولادسازان ایرانی می‌توانند از فرصتی که به‌واسطه احیای قیمت بیلت و اسب ایجادشده استفاده کنند و درآمدهای ارزی خود را افزایش دهند. درآمدهای ارزی ناشی از صادرات فولاد می‌تواند در هفته‌ها و ماه‌های پیش رو به مهار نرخ ارز کمک کند. لازمه این امر آن است که سیاست‌های صادرات‌گرا در صنعت فولاد اتخاذ و برای افزایش صادرات فولاد، مشوق‌های صادراتی درنظر گرفته شود.

بهترین نماد فولادی هفته

بهترین نماد فولادی بازار سهام در هفته گذشته را باید «فخاس» دانست. سهام شرکت مجتمع فولاد خراسان در بازار بورس، پس از بازگشت از مجمع عمومی سالیانه، به‌طور دائم در حال صعود بوده و حتی در روزهای پرعرضه، یعنی روزهایی که بسیاری از نمادها در صفوف فروش قفل بوده‌اند نیز در سقف قیمتی روزانه معامله شده است.  تنها در روزهای کاری حدفاصل ۲۱ تا ۲۵ تیر، نماد فخاس شاهد رشد ۱۷ درصدی بوده و در برخی روزها حتی کمتر از حجم مبنا معامله شده است.

عجیب‌ترین‌های فولادی

سخنان عجیب هفته بی‌شک متعلق به داریوش اسماعیلی معاون امور معادن و صنایع‌معدنی وزارت صنعت، معدن و تجارت و محمدرضا پورابراهیمی نماینده کرمان و رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس بود. اسماعیلی گفت اختیار تنظیم بازار فولاد را به ما بدهید تا ظرف یک ماه قیمت‌ها را معقول کنیم و پورابراهیمی نیز گفت تنها از محل فروش سنگ آهن تولیدی در استان کرمان، سالانه ۴ هزار میلیارد تومان رانت به شرکت‌های فولادی داده می‌شود. تولید فولاد تقریبا دو برابر مصرف آن است و اگر در معاملات فولاد در بورس کالا، سازکار عرضه و تقاضا حاکم باشد، قیمت‌ها در بازار فولاد به تعادل می‌رسند. مشکل بازار فولاد، زیر سوال رفتن سازکار عرضه و تقاضا، در یک کلام قیمت‌گذاری دستوری، و همچنین فشارها و مجادله‌هایی درباره افزایش قیمت محصولات سنگ آهن (کنسانتره، گندله و آهن اسفنجی) است که به التهاب در بازار فولاد، دامن زده است. محمدرضا پورابراهیمی، نماینده کرمان و رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس نیز در سخنانی عجیب گفته بود: رانت ۴ هزار میلیاردی سنگ آهنی‌های کرمان به فولادی‌ها از نظر ما قابل‌قبول نیست. به‌گفته پورابراهیمی، این میزان، رانتی است که بابت مابه‌التفاوت قیمت واقعی با قیمت دستوری سنگ آهن به شرکت‌های فولادی داده می‌شود.

 

فارغ از اینکه مشخص نیست مبنای کارشناسی این سخنان محمدرضا پورابراهیمی چیست، تصور کنید نمایندگان تمام استان‌ها از این موضع به منافع ملی نگاه کنند! تصور کنید نمایندگان خوزستان، همین حرف را درباره نفت تولیدی در این استان بزنند یا نمایندگان استان بوشهر، شبیه این سخنان را درباره گاز تولیدی در عسلویه بزنند! آیا بیم این نمی‌رود که با تداوم این سخنان، شاهد دعوا و نزاع بین استان‌های کشور باشیم؟! آیا منافع ملی در این اظهارات لحاظ شده است؟ واحدهای جغرافیایی سازنده نظام سیاسی کشور، ایالت‌ها نیستند و نظام سیاسی کشور، فدرالی نیست. این اصل ساده بدیهی، نخستین چیزی است که در اظهارات مقامات سیاسی باید ملاک قرار گیرد و این سخنان از زبان رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس، بسیار عجیب است.  درست است که در تمام زنجیره فولاد باید سود به‌طور عادلانه تقسیم و منافع شرکت‌های معدنی به نحوی تامین شود که آنها برای اکتشاف سنگ آهن و کشف ذخایر جدید انگیزه داشته باشند، اما این واقعیت، نمی‌تواند به مستمسکی تبدیل شود که سخنان و درخواست‌های غیرکارشناسانه درباره زنجیره فولاد زده شود و با اتکا به همین سخنان و درخواست‌ها، کار به بخشی‌نگری و نادیده گرفتن منافع ملی هم بکشد. نهایت این بازی، چیزی جز خُسران در ابعاد ملی و عدم‌توازن در ابعاد صنعتی و به‌ویژه زنجیره فولاد نیست.

منبع:metalnews